Nieuwsberichten

Studiedag Valbran presenteert resultaten van onderzoek naar duurzaam geproduceerde surfactanten

12 november 2019

Op 7 november 2019 presenteerde het team van het Interregproject Valbran (valorisatie van tarwezemelen) op een studiedag te Gent de eerste onderzoeksresultaten voor een groep van bijna 100 deelnemers, voornamelijk vertegenwoordigers van bedrijven uit het grensoverschrijdend gebied (Vlaanderen, Wallonië, Grand Est en Hauts-de-France).

Gekende producenten en gebruikers van oppervlakte-actieve stoffen zoals Ecover, Seppic en Sopura hebben al een grote belangstelling getoond voor de ontwikkelde moleculen.

Momenteel wordt nog steeds 70% van de surfactanten (ook wel oppervlakte-actieve of tensio-actieve stoffen) gemaakt uit fossiele materialen, voornamelijk aardolie. Om hieraan tegemoet te komen, onderzoekt het Frans-Belgische onderzoeksteam ValBran de mogelijkheid om deze surfactanten met een hoge toegevoegde waarde te produceren uit zemelen, het omhulsel van tarwekorrels. Op deze manier dragen ze bij tot de ontwikkeling van biologische oppervlakte-actieve stoffen.

Oppervlakte-actieve stoffen zijn stoffen die de oppervlaktespanning tussen twee oppervlakken wijzigen. Ze kunnen gebruikt worden als schoonmaakmiddel, emulgator, oplosmiddel, schuimmiddel, oppervlaktespanning verlagend middel, dispergeermiddel,... in talrijke producten en toepassingen (shampoo, zeep, wasmiddel, verf,...). 

De markt bestaat momenteel hoofdzakelijk uit niet-biologische (uit de petrochemie) of gedeeltelijk biologische oppervlakte-actieve stoffen (die meer dan 40% stoffen van biologische oorsprong bevatten).

Gezien het geringe aanbod aan volledig biologische oppervlakte-actieve stoffen (die bevatten meer dan 95% stoffen verkregen uit biomassa) zijn er momenteel verschillende onderzoeksprojecten zoals ValBran, maar ook AppliSurf, lopende om hieraan te verhelpen.

Deze biologische oppervlakte-actieve stoffen kunnen worden verkregen door:

-        Chemische productie: d.w.z. door de biomassa als grondstof te gebruiken in een chemisch omzettingsproces om een oppervlakte-actieve stof te produceren. Merk op dat de meeste biologische oppervlakte-actieve stoffen die verhandeld worden, grotendeels chemisch verkregen worden.

-        Biologische productie: d.w.z. door de enzymatische extractie, de biokatalyse of de fermentatie (zie het project ValBran en AppliSurf).

De biokatalyse heeft als voordeel dat deze in één stap kan worden uitgevoerd en dit met een hoge selectiviteit en een beperking van de vorming van ongewenste producten. Bij fermentatie wordt de biomassa als groeisubstraat gebruikt voor micro-organismen (bacteriën, schimmels, gisten) die interessante moleculen zullen produceren, waaronder biologische oppervlakte-actieve stoffen.

Er zijn echter verschillende factoren (waaronder hogere kosten) die de ontwikkeling en de verkoop van deze biologische oppervlakte-actieve stoffen beperken. De projecten ValBran en AppliSurf hebben tot doel oplossingen te ontwikkelen om deze hindernissen voor de productie van biologische oppervlakte-actieve stoffen uit de weg te ruimen.

Het project ValBran is een van de mogelijke oplossingen om aan de vraag van de markt naar biologische oppervlakte-actieve stoffen te voldoen. 

De beoogde afzetgebieden zijn:

-        de cosmetica,

-        de fytosanitaire producten,

-        de additieven voor levensmiddelen en diervoeder,

-        de schoonmaakmiddelen. 

In het project worden twee categorieën oppervlakte-actieve stoffen bestudeerd:

-        De alkylpolyglycosiden (APG): de markt van de APG’s wordt wereldwijd op 100.000 t/jaar geschat. Ze worden als emulgators gebruikt voor toepassingen zoals cosmetica, schoonmaakmiddelen of fytosanitaire producten.

-        De suikeresters: de markt voor suikeresters is ongeveer 10.000 t/jaar wereldwijd. Deze worden voornamelijk gebruikt als emulgators voor cosmetica en voeding. 

Deze oppervlakte-actieve stoffen worden verkregen door de hydrolyse van cellulose en hemicellulose uit tarwezemelen en door het enzymatisch enten van een alcohol- of een vetketen op deze suikers. Daarna worden de oppervlakte-actieve eigenschappen van de geproduceerde moleculen getest.

Dankzij de resultaten van het project ValBran kunnen morgen tarwezemelen gebruikt worden om oppervlakte-actieve stoffen te produceren. Is de afzetmarkt, met name de bedrijven als gebruikers van surfactanten hier klaar voor?

Het antwoord hierop is ja en op deze studiedag gaven 4 ondernemingen aan waarom ze geïnteresseerd zijn in deze surfactanten. Voor hun presentaties verwijzen we door naar de projectwebsite.

terug naar overzicht